KOMPLEKS KURULUŞLAR İÇİN KOMPLEKS PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: CBBC

tarihinde yayınlandıKOMPLEKSITE, Veri Analizi içinde yayınlandı
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail
Fatma Çınar[1][2]
C. Coşkun Küçüközmen[3]
Özet: İletişim teknolojilerindeki son yenilikler organizasyonlarda stratejik yapı değişikliğine neden olurken bunların modellenmesi için sibernetik kavramlara dayanan bir “Object Tabanlı Kompleksite Yönetimi (Object Oriented Complexity Management)” yaklaşımının geliştirilmesi gerekmiştir. Günümüz işletmeleri, değişimlere kolay yanıt verebilen, esnek, hiyerarşik yapıdan daha uzak, yalın, riski dağıtacak şekilde bürokratik ve şebeke örgüt yapısından organik örgüt yapılarına yönelmeye başlamışlardır. Bu Organik-Kompleks yapılı örgütlerin yönetilmesi ise konvansiyonel paradigmanın dışında bir “Object Tabanlı Entegre Kurumsal Performans Yönetimi (Object Oriented Complexity Management)” yaklaşımını gerektirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çok Boyutlu Performans Değerleme Modeli, Kompleksite Yönetimi, Complexity Business Balance Card (CBBC), Business Intelligence Interactive Dashboards, Sürdürülebilir Örgüt Performansı.

 GİRİŞ

Günümüzde örgütlerinde/işletmelerinde stratejik bir yapılanmanın gereği olan; maliyet yapısı, fonksiyonel etkinlik ve iş süreçlerinin yeniden yapılandırılmasına önem verseler de odak noktaları, daha hızlı büyümek olduğu için yetkinliklerini nasıl arttırabilecekleri, organizasyonun her düzeyinde “enformasyonun” stratejik katmanlarda nasıl tasarlanacağı ve toplanan verilerden anlamlı analizlere nasıl ulaşılacağı ve veriler arasındaki gizli desenleri, örüntüleri gösterecek sistemlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu nedenle bütünleşik kuramsal uygulamalar ve entegre raporlamalar kuruluşların etkinlik ve finansal fayda elde etmek amacıyla performansla ilgili gerekli kararları en iyi şekilde verebilmeleri ve ölçümleri yapabilmeleri, performansı en iyi şekilde yönetebilmeleri ve optimize edebilmeleri için “Object Tabanlı Entegre Kurumsal Performans Yönetimi (Object Oriented Complexity Management)” modeliyle gerçek zamanlı risk analizleriyle firmanın yarattığı gerçek değerlerin ölçülmesi sağlanabilecektir.
Özellikle organizasyonlarda kurumsal performans yönetim faaliyetleri için sadece kantitatif modelleme yeterli olmamaktadır. İşletmelerdeki intangible faktörlerin performansa etkisini matematik ve istatistik yöntemlerle ifade etmenin yetersizliği, Organik-Enformatik yapı ve kontrolü esas alan yeni modeller gerektiriyor. Bu çalışmada önerdiğimiz model, bir borsa şirketinin tüm aktiflerini bir organik kompleks yapı olarak tüm yönleriyle değerlendirilerek ve işletmenin kurumsal uygulamaları, raporlamaları ve grafikleri “Business Intelligence Interactive Dashboards” anında görüntülenebilecektir.   “CBBC” modeli ile kompleks soft sistemlerde, bütün kompleks aktörlerin toplam performansa (verimlilik ve etkinliğe) etkilerini “Kılçık Diyagramı” benzeri bir “Çınar Ağacı” diyagramı ile modellemeyi amaçlıyoruz.
İşletmelerin faaliyetlerinin sürekliliğinin sağlanmasında finansal verilerin yanında, tablolarla gösterilemeyen iç değerler bütününün ilişkiler matrisi ile raporlanması ve bu ilişkilerin veri analiz yöntemleri ile değerlendirilmesi gerekir.  Bunun için modelin SQL tabanlı databaseler gibi veri kaynağı objectler ile On-Line ve Real-Time veri alışverişi yapabilmesi gerekecektir. Böylelikle Model interaktif bir “Stratejik Planlama Enstrümanı” haline dönüşmektedir. İşletme performansını etkileyen tüm “aktiflerin” ilişkilerinin hangi öncelikte olduğu ve ne ölçüde stratejik hedefi etkilediği ve sistemin performansını uzun dönemli finansal başarıyla ilişkilendiren, kurumsal performansta bir gelişme yaratacak sebep-sonuç ilişkileri ortaya konabilecektir.
Bu çalışmada elde olan verilerin yeniden yapılandırılması ile karar destek amaçlı raporların üretilebilmesini sağlayacak kolay kullanımlı bir raporlama sistemi tasarlanmıştır. Sistemde bulunan veriler kullandığımız Java yazılımıyla mySQL tabanlı databaseler gibi veri kaynağı objectler ile bir araya getirilmiş, Cortex oluşturulmuş ve istatistiksel sorgulamaların yapılabilmesine imkân tanıyan bir alt yapı kurulmuştur. Böylelikle, tüm veri kaynaklarını, yönetilebilir tek bir havuzda konsolide ve entegre edilen raporlarla işletme nabzını tutan özet raporların ve grafiklerin anında görüntülenmesi sağlanmış olacaktır.

Enformatik Devriminin Yönetim Anlayışına Etkisi

Günümüz dünyasında hızlı gelişen teknoloji, artan mobilite ve on line/real time yoğun haberleşme ile şirketlere her geçen gün daha fazla bilgi girişi gerçekleşmekte ve üretilenlerle birlikte miktar katlanarak artmaya devam etmektedir. Rekabet üstünlüğünü korumak için günümüz dünyasına özel kompleks yapıyı iyi algılamak ve özellikle temel verilerin hızlı ve verimli bir biçimde işlenerek değere dönüştürülmesi önem kazanıyor. Aktif bir değer haline gelen bu verilerin grafikler yardımıyla görselleştirilmesi, karar alanların işle ilgili kilit önemdeki bilgileri hızla değerlendirmelerine ve bu sayede işbirliği yapmalarına olanak tanımaktadır. Söz konusu bilgiler temelinde gerçekleştirilen işbirliği, performansı yükseltmenin basit ve verimli bir yoludur. İşletme uygulamalarında görülen bütün teknik ve modeller durumun karmaşıklığını basitleştiren bir yaklaşım sergilemedikleri gibi iyi bir model için gerekli olan yapısal ilişkileri doğru yansıtmaktan uzak kaldığını söyleyebiliriz. Yaşayan çok boyutlu işletmeleri kâğıt üzerindeki iki boyutlu ölü diyagramlara indirgemek faydadan çok zarara yol açmaktadır.
Örgüt tasarımında alternatif organigramlar oluşturmak ve bunları şık diyagramlar haline getirmek, yapıdaki ilişkileri ve sorunları analiz etmenin ve sorunları doğru tanımlamanın önünde gelmektedir.

1               İşletme Problem Alanlarının Modellenmesi

Bir iş modelinin başarısının garantisi, potansiyel kullanıcıların hayatını önemli ölçüde kolaylaştırmasıdır. Buna göre kullanılan modelleme tekniğinin özellikleri modellemenin başarısı için de önem kazanır. Günümüze kadar kullanılan teknikleri matematik, istatistik ve grafik tabanlı idi. Sonradan bunlara databaselerin yaygınlaşması ile enformatik eklendi. Yine de bütün bu teknikler canlı ve dinamik iş ortamının özellikleri yansıtmakta yeterli, olamadılar. Fazla analitik, fazla durağan ve genellikle gecikmiş sonuçlar veren bir yapıda idiler. Günümüzde ise bilgisayar yazılımlarının Object tabanlı olma özelliği, bu özelliğin işletme modellemesinde de kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Bu yaklaşım Object tabanlı ofis programları kullanmaya alışkın olan potansiyel model kullanıcıları için de uygun olmaktadır.
Daha somut ifade ile söylersek bir “işletme problem alanı” modeli bir kere oluşturulduğunda bir yönetim aracı olarak kullanılabilir ve işletme performansının sürekli olarak geliştirilmesi veya işletmecilik ortamındaki değişimlere karşı uygun reaksiyonlar verilebilmesine yardımcı olur. Diğer bir deyişle işletme modelleri işletmelerin “olduğu halden” kalkarak “olması gereken hale” dönüştürülmesinde temel entelektüel araçlardır. Modellerin avantajı çeşitli alternatif politikaların maliyetsiz ve işletmenin aktif süreçlerini zorlamadan test edilebilmesine olanak sağlamasıdır. Pahalı gerçek hayat deneyler önemli ölçüde azaltılabilir.
1.1         Kompleks Bir Dünyanın Kompleksite Yaklaşımı İle Modellenmesi
İşletmeleri mekanik ve bürokratik yapılar olarak görmeyen, bunları Object kökenli (Object Oriented) organik ve enformatik omurgalı kompleks yapılar şeklinde değerlendiren “Kompleksite – Complexity” yaklaşımıdır. Bu konu birçok değerli araştırmacı tarafından kaynaklarda belirtildiği gibi ayrıntıları ile incelenmiştir. (Bkz.)[4] Bu çalışma ile yaklaşımı en iyi gerçekleştirecek olan modelin enformasyonu ve enformatiği temel alan “Object Tabanlı Modelleme” olacağını öneriyoruz.
Yani performansın zaman metriği değişti, aynı zamanda da performans düzeyi de arttı.
Günümüzde örgütleri/işletmeleri organizasyonun her düzeyinde “enformasyonun” stratejik katmanlarda nasıl tasarlanacağı ve toplanan verilerden anlamlı analizlere nasıl ulaşılacağı ve veriler arasındaki gizli desenleri, örüntüleri gösterecek sistemlere ihtiyaç duymaktadırlar. İşletmelerin, kuruluşlarının etkinlik ve finansal fayda elde etmek amacıyla performansla ilgili gerekli kararları en iyi şekilde verebilmeleri ve ölçümleri yapabilmeleri, performansı optimize edebilmeleri için bütünleşik kuramsal uygulamalar ve entegre raporlamalarla “Object Tabanlı Entegre Kurumsal Performans Yönetimi (Object Oriented Complexity Management)” modeline geçip, gerçek zamanlı risk analizleriyle firmanın yarattığı gerçek değerlerin ölçülmesi sağlanabilecektir.
Performans izleme için oluşturulan modeller işletmenin içinde bulunduğu ve değişkenlik arz eden şartlara da uyumlu olmalıdır. Yeni rekabet faktörleri olarak ortaya çıkan yenilikçilik, esneklik gibi faktörlerle de uyumlu olmalıdır. Dolayısıyla modeller, değişen şartlar, beklentiler ve rekabetin yapılabilecek yeni tanımlarına da uyum sağlayabilmelidir. Modeller kısacası esnek bir yapıda olmalıdır.
1.2         Yönetim Yapılarının Object Tabanlı Tekniklerle Modellenmesi
Buradan işletme örgütlenmesi ve yönetimi için veri yönetimi (enformatik) tekniklerine dayanan yeni anlayış ve tekniklerin geliştirilmesi gerektiği açıkça görülebiliyor. Bizim bu konudaki önerimiz işletmeleri mekanik ve bürokratik yapılar olarak görmeyen, bunları Object Kökenli (Object Oriented) organik ve enformatik omurgalı kompleks yapılar olarak değerlendiren “Kompleksite – Complexity” yaklaşımıdır. Bu yaklaşım “Genel Sistem Teorisi”, “Enformatik” ve “Kaos Kuramı” kavram ve tekniklerine dayanır ve burada işletme süreçleri dinamik-sibernetik bir anlayışla yeniden yorumlanır.
Şimdi kompleksite yaklaşımının temel yapı bileşeni olan “Object Kökenli Sistem” anlayışını ve buna dayanan “Object Kökenli Modelleme” tekniğini daha yakından inceleyebiliriz.

2               Bir Object’ler Kompleksi olarak İşletme    

 “Complexity Management” yaklaşımını diğer yönetim teorilerinden/kaizenden ayıran en önemli özellik; bütünü oluşturan parçaları fonksiyonel “Object”ler olarak tanımlaması ve bunların birbirleri ile olan ilişki ve etkileşimlerini bir arada incelemesidir. Bu aslında geleneksel “Genel Sistem Teorisi” (GTS) yaklaşımı ile aynı olmakla birlikte GST sistemleri, “mekanik parçaların hiyerarşik bileşimi” olarak algılamaktan kurtulamamıştır. Complexity yaklaşımının temelinde “komplekslerin fonksiyonel Object’lerin organik bileşimi olarak (Object Oriented) algılanması” bulunmaktadır. Bu yaklaşım sistemlerin analitik yaklaşımlarla açıklanamayan davranışlarını açıklayabilme olanağı sağlamaktadır.[5]
Bizim ilgi alanımızda kullanacağımız temel model “İşletme Kompleksi” olacaktır. İşletme evrenindeki temel problem alanlarının kompleks ve dinamik varlığının zihinsel olarak modellenmesidir. Biraz ilerde bu problem alanlarını işletmenin organik yapısını oluşturan Object’ler olarak modelleyeceğiz. Bu kavramı şimdi kullanırsak;
“Bir işletme, Kompleks Object’lerden oluşan bir Komplekstir.[6]
Diğer bir deyişle bizim model dünyamızda İşletme ve Kompleks özdeşleşmiş durumdadır.
2.1         Object Kökenli İş Modellemesi
Object Kökenli Kompleksite Yönetimi anlayışının temelini “İş Object’leri” oluşturur. Her organizasyon insanlardan oluşan bir “kompleks – complex” dir ve tek kişilik bir kuruluş dahi “Kompleks Yapılı – Complex Structured” bir organizasyondur. Organizasyonların kompleks yapısı “İş Object”lerinin düşey ve yatay olarak bağlantılı ilişkilerinden oluşur. Modern bir kuruluşu Object’lerin oluşturduğu Object’lerden oluşan bir Mega Object olarak değerlendirebiliriz. Ayrıca bir kuruluşun içinde yer aldığı sektör ve bunun içinde yer aldığı ekonomi ve küresel sistem de birimlerin oluşturduğu Mega Object’lerdir. Bir kuruluş Object’i bu Object’lerden bağımsız algılanamaz ve yorumlanamaz (Habitat Efekti). Diğer bir deyişle Object’ler evreninde her Object bazı temel Object’lerin kendisidir veya bunların genişletilmesi (extention) ile oluşur.[7]
Kompleksite Yönetimi örgütün her bireyini; “Kendisini, işlevini, zamanını ve ilişkilerini Yöneten” bir yönetici olarak algılar. Diğer bir deyişle depo bekçisi ile CEO görev tanımları ve işlevleri farklı olan benzer Object’lerdir.
2.2         Object’lerin Mimarisi:  Properties ve Methods
Kompleks işletme evreninde Object’ler nesne değildir. Her bir Object “dinamik ve canlıdır, uyarıları tanıyan ve uygun reaksiyon verebilen organik-enformatik yapılar”dır.
Object Kökenli yazılım esaslarına göre; her Object’i tanımlayan bir “parametrik yapı – properties” ve davranışlarını belirleyen bir “metotlar seti – methods” bulunmalıdır. Böylece kuruluşun her pozisyonundaki iş birimlerin ve insanların ne olduğu ve ne yapacakları önceden net bir şekilde belirlenmiştir. Bunları ne kadar başarılı yaptıkları ise kuruluşun “Object’lerinin Performansı” olacaktır. Buna göre bir iş Object’inin “ne yapacağı”, “ne zaman yapacağı” ve “nasıl yapacağı” iyi tanımlanmış ve “belirli uyarılara belirli reaksiyonlar verme” yeteneği kazandırılmış aktif örgütsel birim olarak düşünülmelidir. Buna göre yazılım Object’leri hem data hem de komut barındıran dışardan verilen uyarılara (tıklama veya parmakla dokunmak gibi) reaksiyon verebilen interaktif modüllerdir.
Bu birimler yazılımda olduğu gibi, örgüt veya doğa yapılanmasında da gözlenebilir. Özellikle doğa Object kökenli yapılanmanın en mükemmel örneklerini sunar. Bütün canlılar Object kökenli bir yapı sergilerler. Doğal olarak en kompleks yapılı temel Object insanın kendisidir.
2.3         Kompleks Yapılarda Aktif/Profesyonel Object’ler: Agent
İşletmenin aktif Object’ler Object’i “Agent” lardır. Öncelikle işletmenin sektörü ve faaliyet alanına göre temel Object’ler belirlenir. Bundan sonra bunların genleştirilerek yeni Object’ler yaratılması ile aktif/profesyonel “Agent” Object’ler oluşur. Konvansiyonel yönetim biliminde bunlar bölüm ver departmanlardır.
2.4         Enformatik Agent
Günümüz kuruluşlarında veri ve bilgi (data information) sermaye kadar önem kazanmış bir aktif Object’tir. Enformatik Object kuruluşlarda veriler, yazılımlar, grafikler, tablolar ve çeşitli raporlama araçlarına ilişkin enformasyonları içermektedir. Buradaki her türlü aktif veri kaynakları ve raporlama araçları ilgili Object’lere bilgi verir ve bilgi alır. Aynı zamanda Object Kökenli yazılımın bu bilgi alış verişini desteklemesiyle beraber Agent’lardan Objectlere giden veya gelen her türlü enformasyonu CORTEX’le ilişkilendirir. Örneğin muhasebe Objectinin bir Agent’ı olan bilançonun CBBC diyagramında CORTEX’e aktaracağı her türlü işlem genel muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlan raporlardan oluşmaktadır. Agent’ların da kendi içinde bir takım davranış metotları vardır.
Yatay-Organik yapılanmayı (Complexity Management) stratejik iş ünitelerinin networku şeklinde yeniden yapılandırılan girişimi ve inisiyatifi ünitelere delege eden organik bir örgüt yapısının ayrıntıları bu çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır.
2.5         Fundamental Bir İş Object’i Olarak Enformasyon: Nümerik ve Grafik Datamining
İşletme Object’lerinin performans analizinde yer alan bütün kategorik ve numerik değişkenler süreç içinde işletme faaliyet alanına göre değişkenlik taşıyan birer Object’lerdir. Bu değişkenler enformasyonu etkileyen süreç Object’lerini ortaya çıkarır ve doğrudan Objet’lerin performansına etki ederler.
Konvansiyonel teknik ve yöntemler günümüz işletmeleri için hayati olan; entegrasyon, stabilite, adaptabilite, agilite (çeviklik), creativite ve maintainabilite (tamiri-bakımı mümkün)  gereklerine cevap vermekten çok uzaktırlar. Bu yöntemler ile harcanan zaman, emek, enerji ve para, karşılığını hiçbir zaman bulamayacaktır.
Bu amaçların gerçekleşmesi için işletmeler kontrol ve koordinasyon anlayışlarını yeniden gözden geçirmeli ve konvansiyonel emir-komuta yönetimi yerine enformatik-omurgalı kontrol ve koordinasyonu sağlayan CORTEX modelini benimsemelidirler.

3               İş Object’lerinin Kontrol ve Koordinasayon Denge Objecti: CORTEX

Örgütün tüm Object’lerini ve enformasyon sistemlerini bir omurga gibi kullanan sistem “CORTEXdir.
Organizasyonların işlev ve dinamikleri “Cortex” olarak adlandırdığımız bir “Kontrol Koordinasyon ve Denge” Object’i tarafından sağlanır. Konvansiyonel yönetim bilimi bunu “Yönetim” olarak adlandırır. Kompleksite Yönetiminde Cortex yönetimin ötesinde işlevleri icra eder. CORTEX bütün organizasyonların temel Object’idir. Sadece Cortex den oluşan bir organizasyon olabilir fakat Cortex’i olmayan organizasyon olmaz.
Cortex, Object kökenli modellemenin en temel Object’idir. Çalışmamızda da modelleme Cortex etrafında gerçekleşecek ve hep Cortex olarak adlandırılacaktır.
Kurumsal dengeden söz edebilmek için bir takım ölçütlere ihtiyaç vardır. Ölçütler; stratejik yönetimin belirlediği stratejilerle paralellik göstermelidir. Özellikle değişimin algılanması ve yönetimin liderliğinde yapılan çalışmalar; stratejin anlaşılabilirliğini temin etmek için kavramların tanımlanması, organizasyonun stratejiye uygun hale getirilmesi, insanları güdüleme ile yönetme ve bunlarla ilgili alt unsurlar stratejik odaklı uygulama organizasyonu ile “Complexity Business Balance Card” modeli ve “Finansal Performans Değerleme” yöntemleri bir bütün halinde uyumlu hale getirilmelidir. Performans ölçme ve değerlendirme modellerinde amaç işletme performansının değerlendirilmesi ise, konulacak hedefler ve değerlendirme kriterleri sektörün yapısına göre farklılıklar arz etmektedir. Bu nedenle modellerin oluşturulmasında sektöre dayalı hassasiyetlere dikkat edilmelidir.
Kurum açısından girdiler makine, personel, finansal veya enformatik kaynak olabilir. Çıktılar ise personel, finansal ve enformatik performanslar olabilmektedir. Dönüşüm süreci yönetimin organizasyonun prosedürlerini uygulayarak bu girdileri mal ve hizmet şekline dönüştürmesidir. Çıktılar organizasyon tarafından üretilen mal ve hizmetlerdir. Geri besleme çıktılardan sağlanan enformasyon yardımı ile girdilerin yeniden düzenlenmesidir. Çevre ise işletmenin içinde yer aldığı sosyal, ekonomik, politik değerlerdir.
3.1         CORTEX Koordinasyonlu İlişkiler Yönetimi Modeli: Çınar Ağacı
Model üzerindeki stratejik iş üniteleri “Agent” lardan oluşur. İş ünitelerinde iç içe geçen iki tip yapı “Agent-Object”lerdir. Agent’ların diğer Object’lerle ilişkisi, fonksiyonel ve operasyonel sorumluluklarının stratejik entegrasyonu, entegral iş sorumluluklarının delege edilmesi, (performans-proje grupları) network birimlerinin yönetim süreçleri üzerinde ağırlıklı bir etkiye sahiptir.
Burada söz konusu Agent-Object’ler bir enformatik omurga ile entegre edilen otonom çalışma gruplarının, ortaklaşa bir amaç için kendi liderlikleri altında, diğer aksiyonel iş üniteleri ile çeşitli düzeylerde işbirliği halinde çalışarak sistemin omurgasını oluştururlar. Tüm Agent-Object’ler Cortex ile ilişkilidir ve onun kontrolü altındadır. Örgütün tüm Object’lerini ve enformasyon sistemlerini bir omurga gibi kullanan sistem “Cortex”dir. Örneğin, yatakları olmayan bir otel, ameliyathanesi olmayan bir hastane ve tasarım atölyesi olmayan bir reklam şirketi düşünülemez. Benzer bir diğer örnek de, günümüzde bankacılık ve ulaştırma işlemlerinin bilgisayar sistemleri olmadan düşünülememesidir. Dolayısıyla omurga bir sistemde stratejik fonksiyonları gerçekleştirerek, sistemin bütünlüğünün sürmesini sağlayan Object’lerin Object’inden oluşmaktadır.
Diğer taraftan Kılçık diyagramının sağ kolunda yer alan performans Object’leri tangible Agent’larden, sol kolunda yer alan performans Object’leri ise intangible Agent’lardan oluşmaktadır. Her iki kolda yer alan Performansın Object’leri tıpkı ekosistem ve canlı organizmalarda birbirini tekrar eden çok sayıda fraktal yapıya benzetilmektedir. Tüm fraktallar kendine benzer ya da en azından tümüyle kendine benzer olmasa da çoğu bu özelliği taşır. Kendine benzer bir cisimde cismi oluşturan parçalar ya da bileşenler cismin bütününe benzer.  Üç boyutlu Sierpinsky piramitleri bu yapının tipik bir örneğidir.
Çınar Ağacı diyagramı üzerindeki her bir kılçık Object’lerin Object’idir. Diğer bir deyişle Object’lerin organik yapısı, kendi iç dengeleri kontrol ve koordinasyonu kendinden önce veya sonra gelen diğer bir Object’le doğrudan düşey ve yatay bağlantılı sınırsız matriks ilişkilerinden oluşan Objet’lerin fraktal hiyerarşisini gösterir.
Çizelge 1. Cortex CBBC Model
CORTEX
PAYDAŞ İLİŞKİLER – Stakeholder Relations
REKABET İLİŞKİLERİ – Competitions Relations
KAMUSAL İLİŞKİLER – State Relations
MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ – Customer Relations
ENFORMATİK İLİŞKİLER – Information & Communications Technologies
LAN  WAN
ÜRETİM İLİŞKİLERİ – Product Relations
YENİ ÜRÜN GELİŞTİRME – Innovation Relations
PAZARLAMA İLİŞKİLERİ – Marketing Relations
KÜRESEL İLİŞKİLER – Global Environment Relations
FİNANSAL SEKTÖR İLİŞKİLERİ – Financial Environment Relations
 
Kaynak: “Modelling of Corporate Performance In Multi-Dimensional Complex Structured Organizations “CBBC” Management”, Submitted to the “2nd International Symposium on Chaos, Complexity and Leadership (ICCLS), December 17-19 at Middle East Technical University (METU), Ankara, Turkey. http://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-09710-7_14
Bu yaklaşımla “Object Kökenli İş Modellemesi – Object Oriented Business Modelling” ve “Çınar Ağacı (CBBC) – Complexity Business Balance Card” modelinin kompleks bir işletme evrende doğru algılanması ve doğru yorumlanması başarıyı getiren doğru bir yönetimin de esası olacaktır. O halde çözüm için önerdiğimiz ve iletişim teknolojileri ile güçlendirdiğimiz “Çınar Ağacı” diyagramıyla “Aksiyonel İş Üniteleri” diye adlandırdığımız yaklaşımın işletme yönetimine daha derinlemesine perspektifler kazandıracağını düşünüyoruz.[8]

4               Sonuç

Bu çalışmada elde olan verilerin yeniden yapılandırılması ile karar destek amaçlı raporların üretilebilmesini sağlayacak kolay kullanımlı bir raporlama sistemi tasarlanmıştır. Sistemde bulunan veriler kullandığımız Java yazılımıyla SQL tabanlı databaseler gibi veri kaynağı Object’ler ile bir araya getirilmiş, Cortex oluşturulmuş ve istatistiksel sorgulamaların yapılabilmesine imkân tanıyan bir alt yapı kurulmuştur. Böylelikle, tüm veri kaynaklarını, yönetilebilir tek bir havuzda konsolide ve entegre edilen raporlarla işletme nabzını tutan özet raporların ve grafiklerin anında görüntülenmesi sağlanmış olacaktır.
Busines Objects’leriyle tüm kullanıcıların daha kolay kavrayabilecekleri, interaktif ve yalın görsellere ulaşılabilecektir. Açılır menüler ve slayt gösterileriyle birleştirilmiş “Business Intelligence Interactive Dashboards” ticari verileri/kurumsal uygulamaları/grafikleri/tabloları/resimleri açık bir biçimde ortaya koyar ve karar alanların yalnızca birkaç kez tıklayarak verilere ulaşmalarına, interaktif bir biçimde çalışmalarına ve gelecekteki iş süreçlerini test etmelerine olanak verebilecektir.
Bu model sayesinde, kompleks organizasyon yapılarının gün geçtikçe artan rekabet ortamında faaliyet gösteren işletmelerin yönetim fonksiyonlarının hedeflerine ulaşmasındaki katkıları sistematik olarak raporlanabilecektir. Bu çalışma, örgütlerde, kompleks düşünme yönteminin gereklilikten ziyade birçok bakımdan zorunluluk olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir zira olaylara yaklaşımda analitik bakış açısı artık yeterli olmamaktadır.

5               Kaynakça

5.1         Kitap:
Few, S. (2009). “Now You See It, Simple Visualization Techniques for Quantitative Analysis”, Analytics Press, Oakland, California.
Holland, J. H., (1992). “Adaptation in natural and artificial systems: an introductory analysis with applications to biology, control, and artificial intelligence”, Cambridge, Mass: MIT Press.
Holland, John H., (2006). “Studying Complex Adaptive Systems”, Journal of Systems Science and Complexity 19 (1): 1-8. <http://hdl.handle.net/2027.42/41486>
Hruby P., (1997). “The Object-Oriented Model for a Development Process”, Navision Software a/s, Frydenlunds Allé 6, 2950 Vedbaek, Denmark.
James R. Rumbaugh, Michael R. Blaha, William Lorensen, Frederick Eddy, William Premerlani, (1991). “Object-Oriented Modeling and Design”, Prentice Hall.
<http://www.techopedia.com/definition/28584/object-oriented-modeling-oom> 14.01.2014
Pedroni M., and Bertrand Meyer (2009). “Object-oriented modeling of Object-Oriented Concepts”, ‘A Case Study in Structuring an Educational Domain’, Chair of Software Engineering, ETH Zurich, Switzerland. <fmichela.pedroni|bertrand.meyerg@inf.ethz.ch>
Waldrop, M. M., (1994). “Complexity”, Penguin Books, New York.
Waldrop, M. M., (1997). “Karmaşıklık: Düzen ve Kaosun Eşiğinde Beliren Bilim”, (Çev.: Z. Dicleli), İstanbul. Türk Henkel Dergisi Yayınları.
Wiener, N., (1948). “Cybernetics, or Control and Communication in the Machine and Animal, Cambridge”, MIT Press: Mass.
  • Bitirme Tezleri:
Fatma Çınar (2010). “1980 Sonrası Gelişen Yönetim Teorileri ve Örgüt İlişkisi”, Beykent Üniversitesi, İstanbul.
5.2         Makale/Söyleşi
Merih, K., (2013). “Bir Object’ler Kompleksi olarak İşletme”, Riskonomi Dergisi, İstanbul. <http://www.riskonomi.com/wp/?p=2342>
5.3         Bildiri
Merih, K., ve Çınar, F., (2012). “Örgüt Yapılarındaki Değişimin Modellenmesinde Kompleksite (Complexity) Yaklaşımı”, 32. Ulusal Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği Kongresi, Haziran 2012, <http://yaem2012.org/> İstanbul. <http://www.riskonomi.com/wp/?p=2016>
Merih, K. ve Çınar, F., (2013). “Modelling of Corporate Performance In Multi-Dimensional Complex Structured Organizations: “Cbbc” Approach”, EconAnadolu 2013: Anadolu International Conference in Economics III June 19-21, 2013, Eskişehir.
http://www.econanadolu.org/en/index.php/articles2013/3683
[1] Data Verification Expert, Capital Markets Board of Turkey, fatma.cinar@spk.gov.tr
[2] Authors would like to thank Assoc. Prof. Dr. Kutlu Merih for his significant comments and computer support. All mistakes, errors and omissions are authors’ responsibility. kutlu.merih@datalabtr.com; kutmerih@gmail.com
[3] Assoc. Prof. Dr. Izmir University of Economics, School of Business, coskun.kucukozmen@ieu.edu.tr
[4] Holland, John H,. (1992). “Adaptation in natural and artificial systems: an introductory analysis with applications to biology, control, and artificial intelligence”, Cambridge, Mass: MIT Press. <ISBN 0-262-58111-6>
[5] Merih, K., (2013). “Bir Object’ler Kompleksi olarak İşletme”, Riskonomi Dergisi, İstanbul. <http://www.riskonomi.com/wp/?p=2342>
[6] Merih, K., (2013). A.g.e.
[7] Merih, K., (2013). “Object Kökenli (Object Oriented) İş Modeli Geliştirme”, Riskonomi Dergisi, İstanbul. <http://www.riskonomi.com/wp/?p=2336>
[8] Merih, K., ve Çınar, F., (2013). “Modelling of Corporate Performance In Multi-Dimensional Complex Structured Organizations: “Cbbc” Approach”, EconAnadolu 2013: Anadolu International Conference in Economics III June 19-21, 2013, Eskişehir.
<http://www.econanadolu.org/en/index.php/articles2013/3683>
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail